International & Myanmar

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အရပ်သားအစိုးရဆီကနေ စစ်တပ်က အကြမ်းဖက်အာဏာသိမ်းယူခဲ့တာ ၅ နှစ်ပြည့်မြောက်တဲ့ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ သြစတြေးလျနဲ့ ယူကေနိုင်ငံတို့က မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့အတူ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ 

‎၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ကို မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအကြား စစ်မှန်တဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းများ မရှိသေးဘဲ ထိုသို့ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့မှုအပေါ် ဂျပန်နိုင်ငံက မနေ့က ပြစ်တင်လိုက်ပါတယ်။

‎မြန်မာ့အရေးဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်းအကူညီရနိုင်မယ့် ဘဏ္ဍာရေးဥပဒေကြမ်းကို အမေရိကန်လွှတ်တော် ‎နှစ်ရက်လုံးက အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့သာ ကျန်ရှိတော့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း အကြောင်းမျိုးစုံနဲ့ ရောက်ရှိနေကြတဲ့ မြန်မာအပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေရဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် အထောက်အထား ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ တန်းတူညီမျှ ပညာသင်ကြားခွင့်ပေးမယ့် ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းတော်ဝင်ပြန်တမ်း (Royal Gazette) က အတည်ပြု ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အာဆီယံအနေနဲ့ အသိအမှတ်မပြုဘူးလို့ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီအနိုင်ရရှိခဲ့တဲ့အပေါ် ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချလိုက်ပြီး၊ ဒီရလဒ်တွေဟာ တရားမဝင်ဘဲ ပယ်ချရမှာ ဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အာဆီယံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့ (APHR) က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ နီးကပ်လာတာချိန်မှာ ထိုင်းကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ထိုင်းပက်ခ်ဒီး (Thai Pakdee) ပါတီက မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေနဲ့ NGO အဖွဲ့အစည်းတွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး လူမျိုးရေးလှုံ့ဆော်မှုတွေနဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးလာ ကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာတွေ ကဖော်ပြကြပါတယ်။

မြန်မာစစ်အုပ်စုရဲ့ စီးပွားရေးထောက်တိုင်တွေနဲ့ ဝါဒဖြန့်ချီရေးတွေမှာ အသုံးပြုနေတဲ့ Facebook အကောင့်၊ စာမျက်နှာတွေနဲ့ ဂရု (Group) စုစုပေါင်း ၂၇၀ ကျော်ကို Meta ကုမ္ပဏီက လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်ကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်လို့ Justice For Myanmar (JFM) ကနေ ဆိုလာပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်ကြောင်းပြသတဲ့ ၁၄ ရက်ကြာ အနေအထိုင်ဆင်ခြင်ရေး လှုပ်ရှားမှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ပေးကြဖို့ ထိုင်းရောက် မြန်မာအရေးလှုပ်ရှားသူတွေက လှုံ့ဆော်နေကြပါတယ်။

စစ်အုပ်စုက ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို လက်မခံကြောင်း တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့ရှိ သမ္မတအိမ်ပြာတော်ရှေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပါတယ်။