ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ မဲခေါင်မြစ်အနီးမှာ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်နဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းရှိတဲ့ မိုင်းလားတပ် NDAA ရဲ့ မြေရှားသတ္တုတွင်း ၁၉ ခု ရှိနေကြောင်း ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတွေကတဆင့် မှတ်တမ်းရယူထားနိုင်တယ်လို့ ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေးမဏ္ဍိုင်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ဖျားပိုင်းက မိုင်းယောင်းမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလအတွင်း ရိုက်ယူထားတဲ့ ဂြိုဟ်တုမှတ်တမ်းပုံတွေအရ မိုင်းလားတပ်ဖွဲ့လို့ လူသိများတဲ့ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီမဟာမိတ်တပ်မတော် (NDAA) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြေရှား သတ္တု တူးဖော်တဲ့နေရာ ၁၉ ခုကို တွေ့ရှိထားတယ်လို့ ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေးမဏ္ဍိုင်က ဆိုပါတယ်။
မိုင်းလားတပ်ဖွဲ့ရဲ့ မြေရှားသတ္တုတွင်းတွေဟာ မဲခေါင်မြစ်နဲ့ ကီလိုမီတာ ၄၀ ထက် ပိုနီးတဲ့ အကွာအဝေးမှာရှိနေပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် အစောပိုင်းက ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံ မှတ်တမ်းတွေမှာတော့ မိုင်းလားတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းမှာ မြေရှားသတ္တုတွင်း ၃ ခုသာ တွေ့ရှိရပြီး ၂ ခုက အသုံးမပြုတော့တဲ့ သတ္တုတွင်းတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မိုင်းလားတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ သတ္တုတွင်း ၁၉ ခုစလုံးဟာ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ မြေရှားသတ္တုတွင်းတွေရဲ့ ပုံစံအတိုင်း စက်ဝိုင်းပုံစံ ဓာတ်ပြုကန်တွေအဖြစ် မြင်ရပြီး မြေရှားသတ္တုတွေ ထုတ်ယူဖို့ တူးဖော်တဲ့နေရာမှာပင် ဓာတုဗေဒနည်းနဲ့ ပျော်ဝင်စေခြင်း (in−situleaching) နည်းလမ်းကို အသုံးပြုနေတာဖြစ်တယ်လို့လည်း ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေးမဏ္ဍိုင်က ဆိုပါတယ်။
သတ္တုတွင်းအများစုဟာ တရုတ်နယ်စပ်နဲ့ ၄ ကီလိုမီတာခန့်အကွာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၄,၀၀၀ ကနေ ၅,၀၀၀ ကြား မြင့်မားတဲ့ တောင်တန်းဒေသတွေမှာ တည်ရှိနေပြီး အဆိုပါဒေသက ရေတွေဟာ နပ်ချောင်းအတွင်း စီးဝင်ကာ အဲ့ဒီကတဆင့် တောင်ဘက်ကို ဆက်လက်စီးဆင်းပြီး မဲခေါင်မြစ်ရဲ့ မြစ်လက်တက် လွေမြစ်အတွင်း စီးဝင်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရွှေတြိဂံမြစ်ဆုံရဲ့ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၂၅ ကီလိုမီတာခန့် အကွာမှာရှိတဲ့ လွေမြစ်ဟာ လာအိုနိုင်ငံ၊ လုံနမ့်သာ (Luangnamtha) ခရိုင်ရဲ့ တစ်ဖက်ကမ်း ဆွပ်လွေဒေသမှာ မဲခေါင်မြစ်နဲ့ ပေါင်းဆုံသွားတာဖြစ်ပါတယ်။
