စစ်အုပ်စုထောက်တိုင်တချို့အပေါ် အရေးယူမှုတွေ အမေရိကန်က ရုပ်သိမ်းမှုဟာ နောက်ကြောင်းပြန်တာပဲလို့ ကုလသမဂ္ဂအရာရှိ ပြော

အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုရဲ့ ထောက်တိုင်တချို့အပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို အမေရိကန်က ရုပ်သိမ်းလိုက်တာဟာ နောက်ကြောင်းပြန်သွားတာပဲလို့ မြန်မာပြည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အမ်ဒရူးစ်က ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်မှာ ပြောပါတယ်။

စစ်အုပ်စုရဲ့ လက်နက်ပွဲစား ၅ ယောက်နဲ့ သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်းတချို့အပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို အမေရိကန်အစိုးရက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်မှာ ရုပ်သိမ်းလိုက်တာဖြစ်ပြီး “တုန်လှုပ်ဖွယ်ရာ” ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်တယ်လို့ တွမ်အန်ဒရူးစ်က ဆိုပါတယ်။

“ဒါဟာ လူသတ်စစ်ကောင်စီရဲ့ လက်နက်ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ခြင်းအားဖြင့် လူ့အသက်တွေကို ကယ်တင်ဖို့ နိုင်ငံတကာရဲ့ ကြိုးပမ်းနေမှုတွေအတွက်တော့ နောက်ကြောင်းပြန်တဲ့ ခြေလှမ်းကြီးတခုပဲ” “မြန်မာလက်နက်ပွဲစားတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ခရိုနီတွေအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး အဲဒီ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ပျက်ပြားစေတာက ကျင့်ဝတ်နဲ့မညီဘူး” လို့ အန်ဒရူးစ်က ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပြောပါတယ်။

ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေအတွက် လက်နက်နဲ့ ပစ္စည်းတွေ ထောက်ပံ့ရာမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်လို့ ၎င်းက ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၃ ကနေ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာရဲ့ စစ်လက်နက်တင်သွင်းမှု ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းသွားတာကို ရည်ညွှန်းပြီး တွမ်အန်ဒရူးစ်က “ဒီလုပ်ရပ်ကို ပိုပြီး ထိတ်လန့်စရာကောင်းစေတာက စစ်ကောင်စီအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေက ထိရောက်မှုရှိကြောင်း သက်သေပြနေတာပါပဲ” လို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဟာ အမေရိကန် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ထူးကဲတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတခုအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေတယ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဖေဖော်ဝါရီလက အမှုဆောင်အမိန့်မှာ လက်မှတ်ရေးထိုး ကြေညာခဲ့ပေမယ့် အခုဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အဲဒီအမှုဆောင်အမိန့်နဲ့ လားလားကြီး ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဇွန်လကလည်း အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ ကုလသမဂ္ဂကို တင်သွင်းတဲ့ ကြေညာချက်တစောင်မှာ စစ်ကောင်စီကို အရပ်သားတွေကို ဗုံးကြဲတယ်၊ ရိုဟင်ဂျာတွေကို အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းစေခိုင်းတယ်လို့ စွပ်စွဲထားသေးတာပါ။

ဒါပေမယ့် ထရမ့်ရဲ့ ကုန်သွယ်ခွန်တိုးမြှင့်တဲ့ အကြောင်းကြားစာကို မင်းအောင်လှိုင်က မျက်နှာလုပ် အကြောင်းပြန်ပြီးနောက်မှာတော့ ဒီလို ပိတ်ဆို့မှုရုပ်သိမ်းတာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးတန်းအရာရှိတယောက်ကတော့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ စာနဲ့ မဆိုင်ကြောင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အချိန်ကိုက်ဖြစ်နေတာကြောင့် အကဲခတ်တွေအတွက်တော့ စိုးရိမ်စရာကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ အာရှ စည်းရုံးရေး ဒါရိုက်တာ John Sifton က အဆိုပါလုပ်ရပ်ဟာ အလွန်စိုးရိမ်စရာဖြစ်ပြီး မြန်မာစစ်ကောင်စီကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုအပေါ် ဗဟိုပြုတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒမှာ အပြောင်းအလဲကြီး ဖြစ်နေမလားဆိုတာကို သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

အန်ဒရူးစ်ကတော့ “ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကို ဖယ်ရှားမယ့်အစား စစ်လက်နက်တင်သွင်းမှုမှာ ငွေပေးချေဖို့ မှီခိုနေရတဲ့ စစ်အုပ်စုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဓိကဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်ကို အမေရိကန်အနေနဲ့ တိုးချဲ့အရေးယူသင့်တယ်” လို့ ထရမ့်အစိုးရကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

“ဒါက အန္တရာယ်များပြီး စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတဲ့ ကိစ္စပဲ” “မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ ရပ်တည်ပြီး စစ်ကောင်စီကို ဆန်းပြားတဲ့ စစ်လက်နက်တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ရနိုင်အောင် လုပ်ပေးလိုက်တဲ့ သူ့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်စဉ်းစားဖို့ ထရမ့်အစိုးရကို ကျနော်တိုက်တွန်းပါတယ်။ ဒါဟာ သေရေးရှင်ရေးတမျှ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

မူရင်းသတင်း – UN expert condemns US rollback of sanctions on Myanmar regime allies