မြန်မာ့ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ၁၀ နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးရောက်နေ

ပဋိပက္ခဒဏ်သင့်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့အဓိကမူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်တဲ့နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ယခုနှစ်ရဲ့ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုဟာ ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအခြေအနေမှာ ရှိနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ စစ်တမ်းတရပ်က ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်မှာ ဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ တာလီဘန်တို့ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု ပိတ်ပင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အာဖဂန်နစ္စတန်မှာ ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့အဓိက တရားမဝင် ဘိန်းအရင်းအမြစ် ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။

ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ Myanmar Opium Survey 2025 အရ ဘိန်းစိုက်ပျိုးတဲ့ ဧရိယာဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကစလို့ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာပြီး ၅၃,၁၀၀ ဟက်တာ (၁၃၁,၂၁၂ ဧက) ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ကာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အကြီးဆုံးဧရိယာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ မက်သာအမ်ဖက်တမင်း ထုတ်လုပ်မှု အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တယ်လို့ UNODC က ဆိုထားပါတယ်။ ဘိန်းဟာ လူအားသုံးလုပ်ကိုင်ရတာကြောင့် မက်သာအမ်ဖက်တမင်းကို ပိုပြီးလွယ်လွယ်ကူကူ ထုတ်လုပ်လာပြီး အာရှနဲ့ ပစိဖိတ်ဒေသတဝိုက်ကို ဆေးပြားနဲ့ ခရစ်စတယ်မက်သ်အဖြစ် ကုန်း၊ ရေ၊ လေ လမ်းတို့ကတဆင့် တင်ပို့ဖြန့်ဝေမှုတွေ မြင့်တက်လာခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနဲ့ မတည်ငြိမ်မှုတွေ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပြီး ဘိန်းချေးကတဆင့် ထုတ်လုပ်တဲ့ မော်ဖင်းနဲ့ ဘိန်းဖြူတို့အတွက် တောင်သူတွေဟာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ပိုမိုလုပ်ကိုင်လာကြပါတယ်။

မြန်မာ့ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု တိုးမြင့်လာတာရဲ့ အဓိကမောင်းနှင်အားက ဘိန်းဈေးတွေ မြင့်တက်လာကြောင့်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ဘိန်းစိမ်းပေါက်ဈေးဟာ တကီလိုဂရမ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၂၉ ခန့်နဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကထက် နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မြန်မာပြည်ရဲ့ ဘိန်းကတဆင့် စီးပွားဖြစ်မှုတန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၆၄၁ သန်းကနေ ၁.၀၅ ဘီလီယံကြားရှိပြီး ဒီပမာဏဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် နိုင်ငံ GDP ရဲ့ ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၁.၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိတယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြထားပါတယ်။

အချို့ဒေသတွေမှာ ပဋိပက္ခပြင်းထန်မှုကြောင့် ပျမ်းမျှအထွက်နှုန်း ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းလာပေမဲ့ စိုက်ပျိုးမြေတိုးလာမှုက ၎င်းတို့ကို ကာမိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ဘိန်းထုတ်လုပ်မှုဟာ ၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြင့်လာမှုနဲ့အတူ မက်ထရစ်တန် ၁,၀၁၀ ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ ပါရှိပါတယ်။

“မြန်မာပြည်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ် …. ဒီစိုက်ပျိုးမှု အကြီးအကျယ် တိုးချဲ့လာတာက ဘိန်းစီးပွားရေးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တွေအတွင်း ဘယ်လောက်အထိ အခြေအနေ ပြန်လည်ခိုင်မာလာပြီလဲ ဆိုတာကို ပြသနေပြီး အနာဂတ်မှာ ဒီထက်ပိုတိုးမြင့်လာနိုင်တာကိုလည်း ပြနေပါတယ်” လို့ UNODC ရဲ့ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ် Delphine Schantz က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

“ပြင်းထန်လာနေတဲ့ ပဋိပက္ခ၊ အသက်ရှင်သန်ရန် လိုအပ်ချက်နဲ့ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုတို့ကြောင့် (မြန်မာ) တောင်သူတွေဟာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးရေးကို စိတ်ဝင်စားလာကြပါတယ်၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ အခြားရွေးချယ်စရာတွေ ဖန်တီးပေးနိုင်ခြင်းမရှိရင် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနဲ့ တရားမဝင် စိုက်ပျိုးမှုအပေါ် မှီခိုမှု သံသရာဟာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ Schantz က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

News- AP/ Photo- TheGuardian