အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်နဲ့ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ (၅၀၅-က) နဲ့ ကြားနာစစ်ဆေးနေဆဲ အမှုတွေကို ပိတ်သိမ်းဖို့ မနေ့က ည ၈ နာရီ သတင်းမှာ ကြေညာပြီးနောက် ဒီနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ၅၀၅ (က) နဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူတချို့ကို မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ အကျဉ်းထောင်တွေကနေ လွတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် စစ်အုပ်စုက ၅၀၅ (က) နဲ့ အမှုဖွင့်ခံထားရသူတွေကိုလည်း ပြည်တွင်းပြန်ဝင်ပြီး မဲပေးနိုင်ကြောင်းကို တပါတည်းကြေညာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီကြေညာချက်ဟာ စစ်အုပ်စု နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်အဖြစ် ပြင်ဆင်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ရက်ပေါင်း ၃၂ ရက်အလိုမှာ ထုတ်ပြန်လိုက်တာ ဖြစ်ပြီး တဖက်မှာလည်း အမေရိကန်နိုင်ငံကနေ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပေးအပ်ထားတဲ့ ယာယီခိုလှုံခွင့် (TPS) ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာအပြီး ၂ ရက်အကြာမှာ အချိန်ကိုက် ဆိုသလို ထွက်ပေါ်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုလို စစ်အုပ်စု ဖန်တီးနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းဟာ ၂၀၁၀ နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကို ပြန်သွားနေတာဖြစ်ပြီး အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲနီးလာချိန် နိုင်ငံတကာမှာ မျက်နှာပန်းလှအောင် လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတွေက မှတ်ချက်ပြုထားပါတယ်။
စစ်အုပ်စုက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်နေသူ မှန်သမျှကို ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) နဲ့တင်မကပဲ နောက်ထပ် ပုဒ်မတွေကိုပါ တွဲကပ်ပြီး ဖမ်းဆီးထောင်ချထားတာပါ။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်း လွတ်ငြိမ်းထဲမှာတော့ ၅၀၅ (က) တစ်မှုတည်းသမားတွေကိုသာ လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
“အခုလွတ်လာတဲ့ သူတွေမှာဆိုရင် ၅၀၅ (က) တမှုတည်းသမားတွေ အများဆုံးပါဝင်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ တခြားမှုတွေပေါ့နော်.. ၅၀၅ (က)၊ ၅၂ (က)၊ ၅၀ (ည) နဲ့ တွဲကပ်လျက်တွေကို လွှတ်ပေးတာ မတွေ့ရသေးပါဘူး” လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အကျဉ်းသားများကွန်ရက် (PPNM) ရဲ့ ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ရောင်နီလင်းက မောင်းကို ပြောပါတယ်။
ဥပဒေအရ ထောင်ကျနေတဲ့ အကျဉ်းသားတွေဟာ မဲပေးပိုင်ခွင့် မရှိတာကြောင့် စစ်အုပ်စုက အခုလို လွတ်ငြိမ်းမှုပေးတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်ပြီး စစ်အုပ်စု ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အရေအတွက်တိုင်း လွတ်ငြိမ်းခွင့် ပေး/မပေး၊ ဝရမ်းထုတ်ထားတာတွေကို အမှန်တကယ် အမှုပြန်ပိတ်/မပိတ်ကတော့ စောင့်ကြည့်ရဦးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၅၀၅ (က) နဲ့ အမှုထုတ်ခံထားရတဲ့ သူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို စစ်အုပ်စုက ရနေပြီးသားဖြစ်တာကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း ပြန်ဝင်လာမယ့်သူတွေကို စောင့်ကြည့်နေပြီး အချိန်မရွေး ပြန်လည်ဖမ်းဆီးတာမျိုးကိုလည်း လုပ်ဆောင်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
လက်ရှိမှာလည်း အမှန်ကတယ် ထောင်ကနေ လွတ်ငြိမ်းပေးလိုက်တဲ့ အရေအတွက်ထက် ပုဒ်မတွေတပ်ပြီး အမှုဖွင့် ထောင်ချထားတဲ့သူတွေရဲ့ အရေအတွက်ဟာ များပြားနေဆဲ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) ကနေ ပြုစုထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) တခုတည်းနဲ့ ထောင်ချခံထားရသူတွေဟာ ၅၂၆၈ ယောက်အထိ ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။
“ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ/သားတွေကို လွှတ်ပေးတယ်ဆိုပြီး မျက်နှာလို မျက်နှာရ လုပ်တာပေါ့နော်။ တခြားသော ဖိအားတွေရော ပြီးတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်ဝင်စားလာအောင် အရေအတွက်များများနဲ့ လွှတ်ပေးနေတာပေါ့နော်။ မဲလာပေးလို့ရအောင် မဲဆွယ်တဲ့ သဘောပါပဲ။ ပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင်လည်း နောက်ထပ်သူတွေကို လွှတ်ပေးမလားဆိုတဲ့ စိတ်တွေဝင်အောင်ပေါ့နော်… ရွေးကောက်ပွဲမြန်မြန်ပြီးပါစေ၊ အောင်မြင်ပါစေဆိုတဲ့ စိတ်ဝင်အောင် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးလုပ်နေတာ” လို့ CDM ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယောက်ကလည်း ပြောပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက အကျဉ်းသားအကျဉ်းသူ စုစုပေါင်း ၃၀၈၅ ယောက်ကို လွတ်ငြိမ်းပေးမယ်လို့ ကြေညာထားပေမယ့် အင်းစိန် အကျဉ်းထောင်ကနေ ဒီနေ့မှာ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသူဟာ ၁၉၂ ယောက်သာရှိကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။