အမေရိကန် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (DHS) က မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ပေးအပ်ထားတဲ့ ယာယီ ကာကွယ်ပေးထားတဲ့ အခြေအနေ (TPS) ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း မနေ့က နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ကြေညာလာခဲ့ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အမေရိကန်ရောက် မြန်မာ ၄,၀၀၀ နီးပါးရဲ့ နေထိုင်ခွင့် အခြေအနေဟာ မရေမရာဖြစ်လာကာ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ကန့်ကွက်မှုတွေလည်း ထွက်ပေါ်လာနေပါတယ်။
TPS ဆိုတာဟာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ သဘာဝဘေး ဒါမှမဟုတ် တခြား လုံခြုံရေး အခြေအနေတွေကြောင့် နေရပ်ကို ဘေးကင်းစွာ ချက်ချင်းမပြန်နိုင်သေးတဲ့ နိုင်ငံသားမဟုတ်သူတွေကို အမေရိကန် နိုင်ငံအတွင်းမှာ သတ်မှတ်ကာလတခုအထိ နေထိုင်ခွင့်နဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးထားတဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။
DHS ရဲ့ ကြေညာချက်အရ TPS ရုပ်သိမ်းမှုဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှာ အသက်ဝင်မှာဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေ တိုးတက်မှုကို အကြောင်းပြပြီး ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“မြန်မာပြည်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးပိုင်း တိုးတက်လာတယ်၊ ပြီးတော့… အရေးပေါ်အခြေအနေ ရုပ်သိမ်းတယ် လွတ်လပ်မျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်၊ အောင်မြင်တဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်တွေ ရှိတယ်၊ အများပြည်သူ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ဒေသတွင်းအုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်း တိုးတက်လာတယ်” လို့ ဝန်ကြီး Kristi Noem က ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
နယူးယောက်အခြေစိုက် Human Rights Watch (HRW) အဖွဲ့ကတော့ DHS ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်မခံဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ လုံခြုံရေးအခြေအနေဟာ ပြန်ပို့ဖို့ လုံးဝ မလုံခြုံသေးကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလာပါတယ်။
HRW ရဲ့ အာရှဆိုင်ရာ ထောက်ခံအားပေးရေး ဒါရိုက်တာ John Sifton က “မြန်မာနိုင်ငံဟာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ရှိနေဆဲဖြစ်လို့ ပြန်ပို့ဖို့ လုံခြုံမှုမရှိပါဘူး။ DHS ရဲ့ ‘လုံခြုံမှု တိုးတက်လာပြီ’ ဆိုတဲ့ အဆိုဟာ လက်တွေ့မြေပြင်အခြေအနေနဲ့ လုံးဝကင်းကွာနေပါတယ်” လို့ ဝေဖန်ခဲ့တာပါ။
စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ အရပ်သားတွေအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး နိုင်ငံတွင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေ လျော့ကျသွားတာ မရှိကြောင်းကို နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေက မှတ်တမ်းတင်ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
