ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်အများစုအတွက် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဆီက ပေးပို့လာတဲ့ အခွန်တိုးမြှင့် ကောက်ခံစာတွေဟာ ခေါင်းကိုက်စရာ ဖြစ်နေတာကတော့ အမှန်ပါ။
ဒါပေမဲ့ အရှေ့တောင်အာရှက စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတဦးကတော့ သူဦးဆောင်နေတဲ့ အနှိမ်ခံ၊ လျစ်လျူရှုခံ စစ်ကောင်စီအတွက် ဒီစာကို ကြိုဆိုအသိအမှတ်ပြုမှုတခုအဖြစ် လီဆယ်ပုံဖော်ပြီး ဂုဏ်ယူစရာသဖွယ် ကြိုဆိုပြောဆိုနေပါတယ်။
ဒီမိုကရေစီနည်းကျ လူထုက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး ၂၀၂၁ မှာ အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့တနင်္လာနေ့က အမေရိကန်သမ္မတထရမ့်က ပေးပို့လိုက်တဲ့ အခွန်တိုးမြှင့်စည်းကြပ်မှု ကြေညာစာကို လက်ခံရရှိတာ ဂုဏ်ယူကြောင်း ၎င်းထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံပိုင် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှတဆင့် သောကြာနေ့က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ အမေရိကန်ကို တင်ပို့တဲ့ မြန်မာ့ပို့ကုန်တွေအပေါ် အခွန် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ စည်းကြပ်မယ့်အကြောင်း ပြောဆိုထားတဲ့စာကို “စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် အသိအမှတ်ပြု ကျေးဇူးတင်ပြီး” လက်ခံရရှိကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က သတင်းစာမှာ ခပ်တည်တည် ပြောဆိုလိုက်တာပါ။
တကယ်တော့ အမေရိကန်နှင့် အနောက်နိုင်ငံအများစုက စစ်ကောင်စီကို မြန်မာပြည်ရဲ့ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ် မပြုထားပါဘူး။
စစ်အာဏာသိမ်းမှု ငါးနှစ်မြောက်ကာလမှာ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကို ဆိုးဆိုးရွားရွားဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီလိုလားသူတွေနဲ့ လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက နိုင်ငံအနှံ့ စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်နေကြပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ အခြားသော လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေကလည်း စစ်တပ်ဟာ ၎င်းအာဏာဆုပ်ကိုင်ဖို့ တိုက်ပွဲတွေအတွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ အတောမသတ် ကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲထားကြပါတယ်။
အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂတို့က စစ်တပ်ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူထားပြီး ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ထက်မှာ စစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ဖြတ်ဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပါတယ်။ ဝါရှင်တန်နဲ့ အနောက်အင်အားကြီးနိုင်ငံ အများစုကလည်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၎င်းတို့အပြည့်အဝ အသိအမှတ်ပြုတဲ့ သံတမန်တွေ မထားရှိတော့ဘဲ၊ သံတမန်ရေးအရ ပစ်ပယ်ထားမှုဟာ အာဏာရ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေအတွက် ကာလအတော်ကြာ စိတ်ကသိကအောက် ဖြစ်စေခဲ့တာပါ။
ဒါပေမဲ့ ယခုသတင်းပတ်မှာ သမ္မတထရမ့်ဆီက ရောက်လာတဲ့ စာကိုတော့ “အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ထူးကဲတဲ့ စီးပွားရေးမှာ ဆက်လက်ပါဝင်သွားဖို့ အားတက်သရော ဖိတ်ခေါ်မှု” အဖြစ် မင်းအောင်လှိုင်က လှည့်ပတ်ပြောဆိုထားတဲ့အပြင်၊ လိုအပ်ရင် အဆင့်မြင့်အရာရှိအဖွဲ့တခု “အမေရိကန်ကို အမြန်ဆုံးစေလွှတ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးစေလိုကြောင်း” ထပ်မံပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာပြည်အပေါ် စီးပွားရေးဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေဟာ “နှစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ ဘုံအကျိုးစီးပွားနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ သာယာဝပြောရေးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတာကြောင့်” ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားရေး စဉ်းစားပေးဖို့ မင်းအောင်လှိုင်က ဝါရှင်တန်ကို တောင်းဆိုထားပြန်ပါတယ်။
ရိုဟင်ဂျာလူနည်းစုတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်က ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက မြန်မာစစ်တပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ဒီလို အခွန်ကောက်ခံစာကို အခွင့်အရေးကိုယူပြီး ထရမ့်ကို ချီးမွမ်းထောပနာတွေ ပြုနေပြန်တာပါ။
“စစ်မှန်တဲ့ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်နဲ့ သူ့ရဲ့နိုင်ငံကို အမျိုးသား သာယာဝပြောရေးဆီ လမ်းညွှန်တဲ့သူ့ရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ခေါင်းဆောင်မှုအပြင် ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မြှင့်တင်ဖို့ ဆက်လက် ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်” လို့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ထရမ့်ကို မြောက်ပင့်ပြောဆိုတာတွေကို မြန်မာ့အလင်းမှာ ဝေဝေဆာဆာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ (RFA) နဲ့ အမေရိကန်အသံ (VOA) တို့လို အမေရိကန်သတင်းဌာနတွေအပေါ် ထရမ့်အစိုးရက ရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်မှုကို ရည်ညွှန်းပြီး မင်းအောင်လှိုင်က “ရှိရင်းစွဲ ပဋိပက္ခတွေကို ပိုမိုဆိုးရွားနေစေတဲ့ အသံလွှင့်သတင်းဌာနတွေရဲ့ ရန်ပုံငွေတွေကို ထိန်းညှိ (ဖြတ်တောက်) ပေးလို့” ထရမ့်ကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောဆိုထားပါသေးတယ်။
အဲဒီသတင်းဌာနနှစ်ခုစလုံးဟာ ၎င်းတို့ရဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ သတင်းအစီရင်ခံမှုတွေအတွက် မြန်မာပြည်တဝှမ်းမှာ ကာလရှည်ကြာ ထင်ရှားခဲ့ပြီး၊ စစ်ကောင်စီရဲ့ ပြည်တွင်းသတင်းမီဒီယာတွေကို ဖြိုခွင်းမှုအပြီးမှာ (သူတို့ရဲ့ကဏ္ဍ) ကပိုလို့တောင် အရေးပါလာခဲ့ပါတယ်။
သမ္မတဟောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒင် အနိုင်ရခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို မသမာဘူးလို့ ကာလရှည်ကြာ သိက္ခာချ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ထရမ့်ရဲ့ မကျေနပ်ချက်အပေါ်ကိုလည်း မင်းအောင်လှိုင်က အလိုက်သင့်ပြောဆိုပြီး မျက်နှာသာရဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပြန်ပါတယ်။
“အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာတုန်းက သမ္မတကြီးအနေနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေလိုပဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲ လိမ်လည်မှုကြီးနဲ့ သိသာထင်ရှားလှတဲ့ မမှန်မကန်မှုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်” လို့ မင်းအောင်လှိုင် အာဝဇ္ဇန်းရွှင်ရွှင်နဲ့ ပြောဆိုလိုက်တာပါ။
သူညွှန်းဆိုတဲ့ မြန်မာပြည်က ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်လ်ဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သူမရဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) က စစ်တပ်ရဲ့ လက်အောက်ခံပါတီတွေကို (ဒုတိယအကြိမ်) မဲအပြတ်အသတ်နဲ့ အနိုင်ရခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအချိန်က နိုင်ငံတကာ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေကလည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဟာ အလွန်လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတယ်လို့ ကောက်ချက်ချခဲ့ပေမဲ့၊ သိပ်မကြာခင်မှာပဲ စစ်တပ်က ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ မဲလိမ်တယ်လို့ စတင်ပြောဆိုလာခဲ့တာပါ။
ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာမှာတော့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှု ကျူးလွန်ခဲ့တာကြောင့် ၁၀ နှစ်သား မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီလည်း အဆုံးသတ်ပြီး မြန်မာဟာ ကျရှုံးနိုင်ငံဖြစ်သွားတဲ့အထိ ဆုတ်ယုတ်သွားခဲ့ရပါတယ်။
အဲဒီကတည်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ စစ်တပ်ရဲ့ ဖမ်းချုပ်ခံထားရပြီး တံခါးပိတ် ရုံးတင်စစ်ဆေးကာ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ် ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအပေါ် ပြည်တွင်း ပြည်ပက ဝေဖန်ထောက်ပြသူတွေကတော့ ဒါဟာ စစ်တပ်ရဲ့ ကာလရှည်ရန်သူတဖြစ်လဲ၊ ပြည်သူ့ခေါင်းဆောင်ကို နိုင်ငံရေးကနေ ဖယ်ရှားဖို့အတွက် လီဆယ်ပုံဖော်ထားတဲ့ ဟန်ပြအတုအယောင် ရှက်ဖွယ်လုပ်ရပ်တခုသာဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုထားပါတယ်။
ကိုးကား – A Trump tariff letter is the best news this Southeast Asian junta has had in a while
