ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုနဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးယိုယွင်းမှုတွေဟာ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ မိန်းကလေးငယ်တွေကို အလွန်ထိခိုက်စေခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တင်ပြခဲ့တဲ့ ASEAN Gender Outlook 2024 အစီရင်ခံစာအရ သိရပါတယ်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ကမ္ဘာမှာချမှတ်ထားတဲ့ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပန်းတိုင် (SDGs) ၁၇ခုထဲကတစ်ခုဖြစ်တဲ့ကျားမတန်းတူညီမျှရေး၊အာဆီယံနိုင်ငံတွေမှာတိုးတက်မှုရှိစေရေးအတွက်ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုကအဓိကခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းအစီရင်ခံစာမှာဖော်ပြထားပါတယ်။
တိုးမြင့်လာတဲ့မိုးခေါင်မှုတွေ၊ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့မိုးရွာသွန်းမှုနဲ့မြင့်တက်လာတဲ့အပူချိန်တွေဟာအရွယ်မရောက်ဘဲအိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ဆယ်ကျော်သက်များမီးဖွားခြင်း၊သန့်ရှင်းသောရေနဲ့အချက်အပြုတ်လောင်စာအကန့်အသတ်ဖြင့်သာရရှိခြင်းတို့နဲ့ဆက်စပ်နေတယ်လို့အစီရင်ခံစာမှာဆိုထားပါတယ်။
အဲဒီအချက်တွေဟာအမျိုးသမီးတွေနဲ့မိန်းကလေးငယ်တွေကိုအဓိကသက်ရောက်နေပြီးသူတို့ရဲ့လုပ်ခလစာမရတဲ့အလုပ်တာဝန်တွေအပေါ်ပိုပြီးဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးဖြစ်စေပါတယ်။လက်ရှိအာဆီယံအတွင်းနိုင်ငံသုံးခုကသာသူတို့ရဲ့ရာသီဥတုဆိုင်ရာအစီအစဉ်တွေထဲလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာထိခိုက်လွယ်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ချဉ်းကပ်မှုတွေကိုထည့်သွင်းထားတယ်လို့သိရပါတယ်။
ဒေသတွင်း တရားဝင်ပေးအပ်နေတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအထောက်အပံ့ရဲ့ ၄၇% ဟာ ကျားမတန်းတူညီမျှရေးကို ဦးတည်ပေမယ့် SDGs အားလုံးမှာကျားမတန်းတူရေးဆိုင်ရာတိကျတဲ့အချက်အလက်တွေကိုစုဆောင်းဖို့၊ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဖို့နဲ့အသုံးချဖို့အတွက်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတွေတိုးပြီးလုပ်ဆောင်သင့်တယ်လို့အစီရင်ခံစာထဲမှာမီးမောင်းထိုးပြောဆိုထားပါတယ်။
အဲဒီအချက်အလက်တွေထဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းတွေလိုမျိုး ပုံမှန်အားဖြင့် ကျားမအရေး ဆက်နွယ်မှုသိပ်မရှိတဲ့ ကဏ္ဍတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ SDG Agenda ကိုအကောင်အထည်ဖော်ဖို့အချိန်၆နှစ်သာကျန်ရှီတော့တဲ့အနေအထားမှာရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုသေချာစေရေးနဲ့ဘယ်သူ့ကိုမှနောက်ချန်မထားစေရေးကျားမတန်းတူရေးမှာစဉ်ဆက်မပြတ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေလုပ်ဖို့မရှိမဖြစ်လိုအပ်တယ်လို့အစီရင်ခံစာကပြောပါတယ်။
အစီရင်ခံစာကလွန်ခဲ့တဲ့နှစ်နှစ်ဆယ်ကျော်ကာလအတွင်းအာဆီယံရဲ့ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုဟာဆယ်ဆခန့်လျော့ကျသွားပေမယ့်အမျိုးသမီးတွေကအထူးသဖြင့်ကလေးမွေးဖွားနိုင်တဲ့အသက်အရွယ်တွေမှာဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုဒဏ်ကိုပိုပြီးထိခိုက်ခံနေရတယ်လို့ပြောပါသေးတယ်။
ဒါ့အပြင် ဒေသတွင်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီး ၃၈% ကသွေးအားနည်းရောဂါကိုခံစားနေကြရကြောင်း၊သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာဆုံးဖြတ်ချက်ချရာမှာအမျိုးသမီးတွေရဲ့အခန်းကဏ္ဍဟာအရေးကြီးကြောင်းအစီရင်ခံစာကအလေးပေးဖော်ပြထားပါတယ်။
အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့နိုင်ငံရေးမှာပါဝင်မှုတိုးလာပေမယ့်အဓိကအရေးပါတဲ့သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတွေမှာကိုယ်စားပြုမှုနည်းပါးနေဆဲဖြစ်ပြီးဒါဟာရောဂါပြန့်ပွားမှုကိုဖြေရှင်းဖို့၊လယ်ယာကဏ္ဍအတွင်းခံနိုင်ရည်ကိုတည်ဆောက်ဖို့၊အခကြေးငွေမရတဲ့အမျိုးသမီးတွေရဲ့အလုပ်ဝန်တွေကိုလျှော့ချဖို့နဲ့ကျန်းမာတဲ့ဂေဟစနစ်ကိုရရှိစေရေးသေချာစေဖို့အတွက်အားလုံးအကျုံးဝင်တဲ့ဖြေရှင်းနည်းတွေလိုအပ်ကြောင်းအလေးပေးဖော်ပြနေတယ်လို့အစီရင်ခံစာမှာဆိုထားပါတယ်။
မူရင်း – Women hit hardest by climate change: ASEAN Outlook 2024
