အလှူရှင်တွေထံက ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ဖြတ်တောက်ခြင်းနဲ့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ကုန်ကျစရိတ် ဖြတ်တောက်ခြင်းတွေက မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် တရားမျှတမှု ရှာဖွေရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေကို အဟန့်အတားဖြစ်စေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအကြီးအကဲက ပြောလိုက်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား (IIMM) ရဲ့ အကြီးအကဲ Nicholas Koumjian က အခုလိုနောက်ပြန်ဆွဲမှုဟာ ကျူးလွန်သူတွေ တရားမျှတမှုရရှိရေး ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို ထိခိုက်မှာစိုးရိမ်ကြောင်း ပြောဆိုပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့တွေ လုပ်နိုင်စွမ်း ပျောက်ဆုံးသွားတာကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိလိမ့်မယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ဒါဟာ ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်ရမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းစကားဖြစ်သွားနိုင်သလို၊ ကျူးလွန်သူတွေကို စွဲချက်တင်ခံရမှာ မကြောက်နဲ့လို့ သတင်းစကားပါးသလို ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
နိုင်ငံတကာ ရာဇ၀တ်ခုံရုံး အပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး တရားရေးရာတွေကို ထောက်လှမ်းရေးကူညီဖို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီက IIMM ကို တည်ထောင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းအနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ပြင်းထန်တဲ့ ချိုးဖောက်မှုတွေရှိကြောင်း အထောက်အထားတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဖို့ ကူညီပေးနေပါတယ်။
နှစ်ကုန်မှာ ရန်ပုံငွေထပ်မရဘူးဆိုရင် IIMM အနေနဲ့ open-source ပရောဂျက်နဲ့ ကလေးသူငယ်များအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ရာဇ၀တ်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတဲ့ စီမံကိန်းနှစ်ခုစလုံးကို ရပ်တန့်ရမယ်လို့ Koumjian က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
IIMM ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် စွပ်စွဲထားတဲ့ ရာဇ၀တ်မှုတွေကို သုတေသနပြုခြင်းနဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံက ချိုးဖောက်မှုများ ပါဝင်ပါတယ်။ ICC၊ ICJ၊ အာဂျင်တီးနားနဲ့ ဗြိတိန်တို့ဆီ အထောက်အထားတွေ တင်သွင်းထားပါတယ်။
အလှူငွေဖြတ်တောက်ခံလိုက်ရတာက မျက်မြင်သက်သေ အကာအကွယ်ပေးရေးနဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပေးရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ရပ်တန့်သွားစေတယ်လို့ Koumjian ကပြောပါတယ်။
“အဲဒါရဲ့ အကျိုးဆက်က အရမ်းကြီး ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တခါတရံမှာ ကျနော်တို့က အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ လူတွေအတွက် အကူအညီတွေ ပေးရတာဖြစ်တယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
စစ်အုပ်စုရဲ့ စနစ်တကျ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု အထောက်အထားတွေ တွေ့ရှိထားကြောင်းလည်း IIMM က ယခုလထဲ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် Koumjian ရဲ့အဖွဲ့တွေဟာ ၂၀၁၇ ဖြစ်စဉ်အတွင်း အမုန်းစကားတွေ ဖြန့်ချီခဲ့တဲ့ ထောင်ချီတဲ့ လူမှုမီဒီယာပို့စ်တွေကို ဆန်းစစ်ကြည့်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်နဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်နေတဲ့ အကောင့် ၄၃ ခု တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
News-Reuters
