မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုများရှိနေပေမယ့် ဝတပ်က တရုတ်တွေကို ရွှေတူးခွင့်တွေ ဆက်တိုးချဲ့ပေးနေ

ရွှေတူးဖော်မှုကြောင့် ကော့မြစ် (နမ့်ခုတ်မြစ်) ရေ ညစ်ညမ်းမှုတွေ ရှိနေပေမယ့် ဝတပ်က တရုတ်တွေကို ရွှေတူးခွင့်တွေ ဆက်လက်တိုးချဲ့ ချထားပေးနေကြောင်း၊ ပိုင်ခမ်းရွာအနီးမှာ နေရာသစ်တွေရှာဖို့ ဒေသခံတွေကို ငှားရမ်းနေကြောင်း ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကော့မြစ် (နမ့်ခုတ်မြစ်)အနီးက ဒေသခံကို ကိုးကားပြီး CTN သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။

“အာဆင်းနစ်လို အန္တရာယ်ရှိဓာတုပစ္စည်းတွေ ကော့မြစ်ထဲမှာ တွေ့တယ်ဆိုတာ တရုတ် သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းတွေရော၊ ဝ စစ်သားတွေရော သိကြတယ်၊ ဒါပေမယ့် သူတို့မရပ်ဘူး။ ပိုတိုးပြီးလုပ်နေကြတယ်။ အခုတော့ ရွှေတူးတဲ့ သောင်တူးလှေတွေဆိုရင် လူတချို့က ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီး လူသိရှင်ကြား မျှဝေကြလို့ ပိုပြီး သိုဝှက်တဲ့နေရာတွေကို ရွှေ့ပြောင်းနေကြတယ်” လို့ အဆိုပါ ဒေသခံက ဆိုပါတယ်။ 

လက်ရှိမှာ အဓိကရွှေတူးဖော်တဲ့နေရာ ၃ ခုရှိနေကြောင်း၊ ကော့မြစ်ရေဟာ ရွှံ့ရေဖြစ်နေကြောင်း၊ ပိုင်ခမ်းနဲ့ ဘန်တကော့ကလူတွေလည်း မြစ်ထဲရေမကူးတော့ကြောင်း၊ မကြာသေးခင်ကလည်း ကလေး ၃ ယောက် ရေဆင်းဆော့ပြီးနောက် အရေပြားမှာ အနီကွက်တွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သူက ပြောပါသေးတယ်။ 

အဲဒီလိုဆိုးကျိုးတွေကို ဗမာတွေရော၊ တိုင်ယိုင်မိသားစုတွေရော ခံစားနေရပြီး ဝစစ်တပ်ကို ဒေါသထွက်နေကြပေမဲ့ ဘာမှမတတ်နိုင်ကြောင်း၊ ရွာသားတွေ ငါးဖမ်းထွက်တဲ့အခါ ငါးသေတွေ ခဏခဏတွေ့ရတတ်ပြီး ဘယ်သူမှ မစားရဲတော့ကြောင်း အဆိုပါ ဒေသခံက ရှင်းပြပါတယ်။ 

မယ်ဖလောင်တက္ကသိုလ်၊ Social Innovation Office က ဒေါက်တာ Suebsakul Kittinukorn က ချင်းရိုင်မှာရှိတဲ့ တက္ကသိုလ် (၃) ခုအနေနဲ့ ဒေသန္တရ ရေအရည်အသွေးစောင့်ကြည့်ရေး စင်တာတစ်ခု တည်ထောင်ရတော့မှာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုပါတယ်။ 

“ချင်းရိုင်က တက္ကသိုလ်တွေအားလုံး ပူးပေါင်းပြီး ရေ(အရည်အသွေး)စောင့်ကြည့်ရေးစင်တာတစ်ခု လုပ်စေချင်ပါတယ်။ ရေ၊ မြေဆီလွှာ၊ ရေနေသတ္တဝါတွေ၊ လယ်မြေ၊ ဘုံဘိုင်ရေ၊ မြေအောက်ရေနဲ့ သီးနှံစိုက်ခင်းတွေထဲ သတ္တုပါဝင်မှုကို စမ်းသပ်ဖို့ သင့်လျော်တဲ့ သိပ္ပံဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုလည်း လိုပါတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ 

သတ္တုပျော်ဝင်မှုက နှစ်ဆယ်ချီ ကြာအောင် ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် အခုလို စမ်းသပ်မှုတွေကို ရေရှည်လုပ်သင့်ကြောင်း၊ ရေထုညစ်ညမ်းမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဒေသခံတွေကိုလည်း အသိပေးရမှာဖြစ်ကြောင်း သူက ပြောပါတယ်။ 

ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်အနီးက စိုင်မြစ်အထက်ပိုင်းကို သတင်းထောက်တွေသွားရောက်ပြီး ဒေသခံတွေနဲ့ စကားပြောကြည့်ရာမှာ ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရွှေတူးဖော်ရေးတွေ ဆက်လုပ်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အချို့နေရာတွေမှာဆိုရင် မြစ်လယ်ခေါင်မှာ ရွှေတူးတာတွေလုပ်နေပြီး မိုင်းတွင်းနေရာကို ချဲ့ဖို့ မြေနေရာတွေ ပိုပြီး ရှင်းလင်းလာတယ်လို့ သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ 

မူရင်းသတင်း – Wa Army in Myanmar Expands Gold Mining Despite Kok River Pollution